Cơ chế não bộ trong giấc mơ tỉnh thức

Lucid dream là một hiện tượng đặc biệt bởi nó thách thức ranh giới truyền thống giữa ngủ và tỉnh. Trong trạng thái ngủ thông thường, não bộ giảm hoạt động ở những vùng liên quan đến lý trí, trong khi trí tưởng tượng và cảm xúc lại hoạt động mạnh. Tuy nhiên, khi lucid dream xảy ra, các nghiên cứu sử dụng điện não đồ (EEG) và chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) cho thấy sự kích hoạt bất thường của vùng vỏ não trước trán lưng bên – khu vực chịu trách nhiệm cho tư duy phản biện, ra quyết định và tự nhận thức. Điều này giải thích vì sao người mơ có thể nhận ra tính phi lý của giấc mơ, ví dụ như bay lơ lửng hoặc thay đổi không gian tức thì. Đồng thời, hệ limbic – trung tâm cảm xúc – vẫn hoạt động mạnh, khiến trải nghiệm trong lucid dream trở nên sống động và giàu cảm xúc hơn cả đời thực. Sự kết hợp giữa nhận thức tỉnh táo và cảm xúc sâu sắc này tạo nên sức hấp dẫn độc đáo của lucid dream. Một số nhà khoa học cho rằng lucid dream có thể được xem là một trạng thái ý thức thứ ba, không hoàn toàn là ngủ cũng không hoàn toàn là tỉnh. Việc hiểu rõ cơ chế não bộ trong lucid dream không chỉ giúp giải mã giấc mơ, mà còn mở ra những hướng nghiên cứu mới về ý thức, trí nhớ và khả năng tự kiểm soát tâm trí của con người.